۲۶ تیر ۱۳۹۸ - July 17 , 2019
تاریخ انتشار : ۰۹ فروردین ۱۳۹۸ - ۱۲:۳۸

اتحادیه عرب، از بحران های داخلی تا چالش های خارجی

اتحادیه عرب، از بحران های داخلی تا چالش های خارجی

نقدامروز: سی امین نشست سران کشورهای عضو اتحادیه عرب درحالی قرار است ۱۱ فروردین ماه در تونس برگزار شود که این مجموعه بیش از پیش درگیر بحران های درونی و چالش های خارجی است.

به گزارش «نقدامروز»، اتحادیه عرب سازمانی متشکل از ۲۲ کشور با مساحت تقریبی ۱۴ میلیون کیلومتر مربع و جمعیتی افزون بر ۴۰۰ میلیون نفر در سال ۱۹۴۵ و براساس ایده ای انگلیسی تشکیل شد.

این اتحادیه توسط کشورهای مصر، عراق، سوریه، لبنان، فلسطین، اردن، عربستان و یمن تاسیس شد و از نیمه دوم قرن بیستم کشورهای دیگر به عنوان عضو و ناظر به آن پیوستند.

نهادی که روزی با هدف تقویت و هماهنگی برنامه های سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی ایجاد شد، خود اکنون با تفرقه شدید و درگیریها و اختلافات حاد داخلی دست و پنجه نرم می کند و نشست های نمایشی آن به مجلسی برای توطئه چینی علیه اعضاء و همسایگان تبدیل شده است.

کشورهای عضو اتحادیه عرب با ثروت ها، مساحت و جمعیتی که دارند در صورت پرداختن به برنامه های توسعه ای قطعا یکی از قدرت های سیاسی و اقتصادی جهان بودند ولی اختلافات داخلی و مسیر متفاوت کشورهای عضو آن با اهداف اعلام شده، آن را در مناسبات بین المللی به حاشیه برده و از کم ترین تاثیر در صحنه منطقه ای و داخلی برخوردار کرده است.

با وجود نشست های نمایشی این اتحادیه در سطوح مختلف و پرداختن به موضوعات کم اهمیت و حاشیه ای، نمی توان هیچ نقشی برای آن در جهان امروز متصور بود.

از آنجا که بیشتر و بزرگترین کشورهای این اتحادیه را کشورهایی با رژیم های مستبد و حکومت های وراثتی تشکیل می دهند، پیروی کورکورانه از طرف های خارجی برای حفظ تاج و تخت و نیازهای مالی برخی دیگر از اعضا که با پیروی از اعضای ثروتمند این اتحادیه تامین می شود از مهمترین عوامل محدود کننده آن در اتخاذ تصمیم های جدی و موثر در تحولات داخلی و خارجی است.

با نگاهی به اختلاف های درون گروهی اعضای اتحادیه عرب می توان به آسانی دریافت که آنها نه مجال پرداختن به موضوعات بزرگتر و جدی تر را و نه مولفه های قدرت نقش آفرینی جدی در صحنه بین المللی را در اختیار دارند.

از مهمترین چالش های داخلی کنونی اتحادیه عرب می توان بحران سوریه، بازگشت این کشور به این اتحادیه، سردرگمی دیگر اعضا برای برقراری ارتباط با این کشور، بحران و تجاوز اعضای اتحادیه به یمن، محاصره قطر، مسئله فلسطین و معامله قرن به عنوان عضو دیگر این نهاد اشاره کرد.

**بحران سوریه

برغم نقش آفرینی منفی شماری از کشورهای عضو اتحادیه عرب در بحران سوریه و ادامه این دخالت ها و حمایت ها از مخالفان و تروریست های مسلح در این کشور، اهداف آنها به سد آهنین محور مقاومت برخورد کرد و بی نتیجه ماند.

یکی از شاخصه های عمده اتحادیه عرب و کشورهای عربی، ناتمام گذاشتن برنامه ها با هر ناکامی و پریدن به برنامه ای دیگر است به طوری که هیچ کدام از برنامه هایی که در دستورکار قرارداده اند را به نتیجه نرسانده اند و برهمین اساس، داستان دخالت آنها در سوریه نیز به رغم هزینه هنگفتی که انجام دادند، ناتمام ماند.

این کشورها که درطول هشت سال به بهانه های گوناگون از تروریست ها و دشمنان ملت سوریه پشتیبانی کردند اکنون ساز بازگشت و از سرگیری روابط با این کشور را کوک کرده اند.

برغم بازگشایی و ازسرگیری فعالیت سفارتخانه های خود در سوریه و مبادله هیات های دیپلماتیک ولی بازگشت سوریه به اتحادیه عرب همچنان با اما و اگرهایی همراه است.

این کشورها از سال ۲۰۱۱ ابتدا عضویت لیبی و سپس سوریه را به دلیل گردن ننهادن به خواسته های آن ها تعلیق کردند و این تعلیق همچنان ادامه دارد.

برغم موافقت برخی کشورها با بازگشت سوریه به اتحادیه عرب، برخی دیگر همچنان با این موضوع مخالفت و مقاومت می کنند.

مخالفان تلاش می کنند از آخرین حربه ها برای تسلیم کردن دولت سوریه به بهای بازگشت به اتحادیه عرب استفاده کنند و این درحالی است که مسئولان سوری بارها، این اتحادیه را به مرداری بدبو تشبیه و از بازگشت به آن در وضعیت کنونی اظهار بی نیازی کرده اند.

**تجاوز به یمن

عربستان از ششم فروردین سال ۹۴ در قالب ائتلافی از چند کشور عربی و با کمک و چراغ سبز آمریکا، حملات گسترده ای را علیه یمن فقیرترین کشور عربی آغاز کرد تا به بهانه بازگرداندن رئیس جمهوری مستعفی این کشور به قدرت، به اهداف و زیادخواهی های سیاسی خود جامه عمل بپوشاند.

تجاوز عربستان به یمن تاکنون منجر به کشته شدن بیش از ۱۶ هزار یمنی بی گناه و ویرانی زیر ساخت های این کشور شده است. ولی متجاوزان به هیچ یک از اهداف اعلامی خود دست نیافته اند.

**تحریم و محاصره قطر

برخی از اعضای اتحادیه ای که قرار بود به مرکز هماهنگی و تقویت روابط کشورهای عربی تبدیل شود از ۵ ژوئن ۲۰۱۷ (۱۵ خرداد ۹۶) با متهم کردن قطر به حمایت از تروریسم تمامی روابط خود با این کشور را قطع کردند و مرزهای زمینی ، دریایی و هوایی با قطر را بستند.

تحریم کنندگان ۱۳شرط برای از سرگیری روابط تعیین کردند اما دوحه می گوید که این شروط ناقض اصل حق حاکمیت کشور است و تاکنون به آن عمل نکرده است .

برغم تلاش برخی کشورها از جمله عمان و کویت برای حل و فصل این اختلاف و بحران داخلی، تلاش ها تاکنون برای آشتی دادن عربستان، امارات، بحرین و مصر با قطر بی نتیجه مانده است.

**معامله قرن و عادی سازی روابط با رژیم صهیونیستی

‘معامله قرن’ طرح جدیدی ازسوی آمریکا برای سازش فلسطینی ها با رژیم صهیونیستی است که بسیاری از حقوق ملت فلسطین را نادیده می گیرد و گفته می شود این طرح با همکاری و موافقت برخی کشورهای عربی تهیه شده است.

در این طرح، قدس به عنوان پایتخت رژیم صهیونیستی به رسمیت شناخته می شود و شهری کیلومترها دورتر از قدس به عنوان پایتخت فلسطین معرفی می شود.

در طرح معامله قرن، فلسطین بدون نیروی نظامی است و گذرگاه های آن به طور مشترک با اسرائیل اداره می شود.
۱۰ تا ۱۵ درصد از مناطق سکونت فلسطینیان در کرانه باختری به اسراییل واگذار می شود، گذرگاه های میان کرانه باختری و نوار غزه و تامین امنیت و کنترل آبهای سرزمینی و حریم هوایی فلسطین در اختیار رژیم صهیونیستی خواهد بود.

برخی کشورهای عربی که تاکنون روابط پنهانی با رژیم صهیونیستی داشتند با فراهم شدن شرایط درحال زمینه سازی برای برقراری ارتباط آشکار و علنی با این رژیم هستند.

دیدار مسئولان کشورهای عربی با مسئولان رژیم صهیونیستی، سفر بنیامین نتانیاهو به عمان و دیدار با ملک قابوس، سفرمقامات آمریکایی و فشار بر حاکمان دیکتاتور کشورهای عربی همه در راستای عادی سازی روابط با رژیم صهیونیستی ارزیابی می شود.

حاکمان کشورهایی که در سال ۱۹۷۹ پس از امضای قرارداد صلح با رژیم صهیونیستی، عضویت مصر را در اتحادیه عرب تعلیق و مقر این اتحادیه را از قاهره به تونس منتقل کردند، اکنون برای حفظ تاج و تخت خود پیشتاز عادی سازی روابط با این رژیم غاصب شده اند.

علیرغم اینکه در هر نشست اتحادیه عرب موضوعات مختلفی در دستورکار قرار می گیرد ولی نتایج این نشست ها تاکنون از بیانیه های نمایشی، محکومیت و ادعاهای غیرواقعی فراتر نرفته است.

در اجلاس ۱۱ فروردین ماه سران این اتحادیه در تونس نیز موضوعات مختلفی در دستور کار این اتحادیه قرار دارد به طوری که سخنگوی این نهاد اعلام کرد که ۲۰ موضوع و پرونده در نشست آینده مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

‘محمود عفیفی’ در یک نشست خبری افزود: مسئله فلسطین، بحران سوریه، اوضاع لیبی و یمن، سودان، دخالت ترکیه در شمال عراق، سومالی، جزایر سه گانه، مبارزه با تروریسم از مهمترین پرونده های مورد بحث در نشست تونس است.
وی اضافه کرد: درباره بازگشت سوریه به اتحادیه عرب هنوز تصمیمی گرفته نشده است.

با وجود اختلاف های داخلی اتحادیه عرب و تفرقه موجود، کثرت چالش های خارجی، نیاز مالی برخی کشورها و ضرورت پیروی از برخی اعضای دیگر، نبود جرات کافی برای تصمیم گیری برای حل بحران ها و چالش ها به خاطر نیاز به تامین نظر اربابان خارجی تامین کننده امنیت تاج و تخت ها، از این نشست نیز بیش از صدور بیانیه ای بی اثر، فرمایشی و نمایشی انتظاری نمی رود.


اتحادیه عرب، از بحران های داخلی تا چالش های خارجی
لینک کوتاه : http://naghdemrooz.ir/?p=8835
به اشتراک بگذارید:
نظرات کاربران :

دیدگاه شما

آخرین اخبار